- تعداد نمایش : 14
- تعداد دانلود : 71
- آدرس کوتاه شده مقاله: https://bahareadab.com/article_id/1917
- کد IranDOI مقاله: IranDOI :10.irandoi.2002/bahareadab.2025 .18 .7994
سال : 18
شماره : 10
شماره پی در پی : 116
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 18،
شماره 10،
،
شماره پی در پی 116
ژرفکاوی سبکشناسی شناختی:رابطه بین سبک ادبی و فرآیندهای ذهنی خواننده(مطالعه موردی: منتخب آثار جلال آل احمد)
صفحه
(119
- 132)
زهرا ایرانمنش (نویسنده مسئول)، مژده شفیعی
تاریخ دریافت مقاله
: تیر 1404
تاریخ پذیرش قطعی مقاله
: مهر 1404
چکیده
زمینه: سبکشناسی شناختی، رویکردی میانرشته ای مبتنی بر زبانشناسی شناختی و روانشناسی ادبی، بر تعامل عناصر سبکی متن با فرآیندهای ذهنی خواننده تمرکز دارد. این پژوهش به بررسی رابطه سبک ادبی جلال آل احمد در آثار منتخب (پنج داستان و غربزدگی) با فرآیندهای شناختی خواننده میپردازد.
روشها: این مطالعه توصیفی-تحلیلی با استفاده از تحلیل متنی کیفی، عناصر سبکی مانند روایت شخصی، طنز اجتماعی و استعاره ها را در سه داستان از مجموعه پنج داستان («گلدسته ها و فلک»، «جشن فرخنده» و «خواهرم و عنکبوت») و متن کامل غربزدگی بررسی کرد. تحلیل بر اساس نظریه های گیبس (2002) و لاکوف و جانسون (1980) و با کدگذاری باز و محوری انجام شد.
یافته ها: سبک موجز، پرخاشگر و واقعگرایانه آل احمد، طرحواره های فرهنگی مانند تضاد سنت و مدرنیته را فعال میکند و به تنش ذهنی، شبیه سازی شناختی و همذاتپنداری عاطفی منجر میشود.هشت جنبه فکری کلیدی شامل نقد نظام آموزشی، بازنمایی رویدادهای سیاسی، مسائل زنان و فقر شناسایی شدند که ذهن خواننده را بازسازی میکنند.
نتیجه گیری: سبک آل احمد از طریق استعاره ها و غریبسازی، خواننده را به بازاندیشی هویت ملی و بیداری اجتماعی سوق میدهد. این پژوهش خلأ شناختی در تحلیل ادبیات متعهد فارسی را پر میکند و پیشنهاد میکند تحلیل به آثار دیگر گسترش یابد.
کلمات کلیدی
سبکشناسی شناختی
, جلال آل احمد
, فرآیندهای ذهنی خواننده
, پنج داستان
, غربزدگی
, طرحواره های فرهنگی
, تنش ذهنی
, غریبسازی.
- Al-e Ahmad, J. (1962). Gharbzadegi [Weststruckness]. Tehran: Ravagh.
- Al-e Ahmad, J. (1977). Panj Dastan [Five Stories]. Tehran: Ravagh. (Original work published 1356).
- Al-e Ahmad, J. (1961). Modir-e Madreseh [The School Principal]. Tehran: Ravagh.
- Darpari, M. (2013). Examination of Tradition vs. Modernity in Jashn-e Farrokhondeh. Adabiyat-e Mo'aser, 7(2), 89-104.
- Doroudgarian, M., & Torabi Goudarzi, M. (2022). Intellectual Stylistics in Jalal Al-e Ahmad's Five Stories Collection. Fonoon-e Adabi, 13(4), 173-192.
- Fowler, R. (1977). Linguistics and the Novel. Methuen.
- Ghasemi, A., & Rezvanian, Q. (2015). Linguistic Stylistics of Jalal Al-e Ahmad's Short Stories. Pazhuhesh-haye Balaghi, 2(1), 1-20.
- Gibbs, R. W. (2002). Cognitive stylistics: Language and cognition in text analysis. John Benjamins Publishing.
- Hillmann, M. C. (1982). Major voices in contemporary Persian literature: Jalal Al-e Ahmad. Literature East & West, 20, 65-75.
- Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. University of Chicago Press.
- Mahmudi Jaz', A. (2013). Stylistic Elements in Jalal Al-e Ahmad's Works. Konferans-e Adabiyat-e Farsi, 3, 220-235.
- Rahimian, J., et al. (2012). Discourse Analysis of The School Principal. Life Science Journal, 9(3), 1817-1824.
- Rezvanian, Q. (2014). Layered Stylistics of Jalal Al-e Ahmad's Stories. Pazhuhesh-haye Adabi, 10(39), 45-68.
- Sharifnia, M. (2011). Narrative Structure of Jalal Al-e Ahmad's Five Stories (Master's thesis). University of Tehran.
- Speer, N. K., et al. (2009). Reading stories activates neural representations of visual and motor experiences. Psychological Science, 20(8), 989-999